« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور »
نواحي قطبي براي زندگي خشن تر از ديگر بخش هاي زمين هستند
،انسان در اين مناطق پوشش طبيعي اندکي براي محفاظت از خود در برابر سرما، در اختيار دارد
پس چرا انسانها هزاران سال است که سختي هاي زندگي در اينجا را تحمل کرده اند؟
و امروز چه چيز ما را واميدارد تا به دوردست ترين مناطق سياره مان بازگرديم؟
سياره يخ زده - قسمت ششم آخرين پيشگامان
:راوي ديويد اتنبرو
،زمستان در شمالي ترين شهر روي زمين "لانگ‌-يِر-بِين"
در اينجا، به مدت سه ماه از سال خورشيد هرگز طلوع نمي کند
،فقط ماه کامل که در نواحي شمالي نظير اينجا ،هرگز غروب نمي کند
اندک نوري بر اين تاريکي مي افشاند
اين شهر اينجا در "سالبارد" که فقط 1200 کيلومتر با قطب شمال فاصله دارد بناگرديده تا پشتيبان يک معدن باشد
،قطب شمال از لحاظ ذغال سنگ نفت و مواد معدني غني ست
در سيبري، ناحيه ي روسي قطب شمال ثروت و ازرش کاني ها باعث گرديده تا شهرهايي بزرگ پا بگيرند
اينجا "نوريسک"، سردترين شهر جهان است
دماي هوا به صورت منظم به پايين تر از 50- درجه سانتي گراد کاهش مي يابد
گازوئيل در مخزن کاميون ها يخ زده و مي بايست به شيوه اي نسبتا خطرناک آب شود
کشتي ها 9 ماه از سال را در رودخانه هاي منجمد، گرفتار مي شوند
يخ بايد از بدنه آنها زدوده شود
زيرا فولاد شکننده شده و در برابر يخ هاي ضخيم آسيب پذير مي گردد
،همانند همه شهرهاي قطب شمال نوريسک نيز متکي به نيروگاهي ست که خانه همه ساکنين را گرم مي کند
گرماي هدر رونده کارخانه ،حتي درياچه را هم در تمام زمستان آري از انجماد نگاه ميدارد
حتي با وجود دماي کمتر از 50 درجه نيز "اعضاي "باشگاه شير دريايي نوريسک هر روز به اينجا مي آيند
شواهدي وجود دارد مبني بر آنکه ،فرورفتن در آب سرد براي سامانه ايمني-دفاعي بدن خوب است
اما با آبي که دماي آن ،فقط يک درجه سانتي گراد بالاي صفر است
به سختي مي توان تصور کرد که فوايد اين کار به رنج و مشقت هايش بچربد
،امروزه به يمن فناوري ساکنان شهري قطب شمال مي توانند زندگي تقريبا عادي داشته باشند
،اما شهرها و شهرک ها تازه وارداني نوظهور در عرصه هاي قطبي هستند
نواحي قطبي کم جمعيت ترين بخش هاي اين سياره محسوب ميشوند
بيشتر مناطق قطب شمال خالي از حضور انسان است
در شمال، خود قطب با اقيانوسي منجمد پوشيده شده است
گرداگرد آن زمين هايي پهناور قرار گرفته که سيبري بزرگترين و سردترين آنهاست
،انسان ها نخستين بار، هزاران سال پيش ،به دشت هاي وسيع سيبري تاندار سفر کردند .و عده اي هنوز هم در همان جا زندگي مي کنند
دُلگان" ها يکي از معدود قبايلي هستند که هنوز" به همان شيوه پيشگامان اوليه قطب زندگي مي کنند
آنها مردماني گوزن دار هستند
گوزن هاي شمالي يکي از معدود حيواناتي هستند که مي توانند اين شرايط را تحمل نمايند
گوزن ها خود را با لقمه هاي کوچک از گياهاني که مي توانند در زير برف ها دوام بياورند، سير مي کنند
هيچ کس تاکنون نتوانسته ،گوزن هاي شمالي را کاملا اهلي نمايد
اما حيوانات امروزي آنقدر آرام هستند
که اجازه دهند دُلگان ها، آنها را براي جستجوهاي دائمي غذا، در طول تاندار کوچ دهند
،اين يک نمونه از روستاهاي دُلگان هاست .خانه دو فاميل بزرگ
،اينجا، در سردترين قسمت از قطب شمال ،به مدت 9 ماه، تنها راه تهيه آب ذوب کردن يخ رودخانه هاي منجمد است
دست کم ديگر لازم نيست نگران فاسد شدن غذاها بود
محيط بيرون يک فريزر بزرگ بسيار سرد است
زنده ماندن فقط از طريق پوست گوزن شمالي ميسر است
لباسي که به طرز شگفت آوري گرم است
با اين همه کودکان بايد دائما به لباس خود دوخته شده باشند تا دچار سرمازدگي نگردند
دُلگان ها حتي براي عايق کردن خانه هاي خود هم از پوست گوزن شمالي استفاده مي کنند
.اين اتاق نشيمني است کاملا اشتراکي و عمومي
داشتن ارتباط خوب ميان عروس ها و خانواده شوهر کاملا ضروري ست
گوزن هاي شمالي ...به قدري براي آنها ارزشمند هستند
که فقط در صورت ناچاري اقدام به خوردن گوشت آنها مي کنند
غذاي مورد علاقه آنها ماهي خام رودخانه هاي منجمد است
اين خانواده ها تقريبا هر هفته يک بار ،براي يافتن چراگاه هاي جديد براي گله هايشان ناگزير به کوچ مي شوند
آنها نخست قوي ترين حيوانات خود را با شيوه کمند اندازي از گله جدا مي کنند
مهارتي که نياکان آنها وقتي از آسياي مرکزي به شمال آمدند .به همراه خود به اينجا آوردند
و سپس به تدريج خانه ها را به حرکت در مي آورند
کل روستاي دُلگان، فقط ظرف چند ساعت مي تواند آماده حرکت شود
،در طي سال، آنان همانند اين سفر صدها کيلومتر را در توندراي پهناور مي پيمايند
اين گوزن هاي شمالي بودند که با حضور خود ،در زمين هاي قطب شمال اولين دُلگان ها را به اينجا کشاندند
افراد ديگر، به هر حال چالش هايي .حتي بزرگتر از اين ها را به عهده دارند
آنها زمين ها را رها کرده ،و در درياي منجمد، دنبال غذاي خود روان مي شوند
،تا در اينجا، در دنياي در حال تغيير درياي منجمد .پستانداران دريايي بدست آورند
ارائـــه شــده تــوســط رســانــه بــزرگ ســـیــنـمـافــریــک
،"پاشا" گروهي از مردان اسکيمو را در "چاکوتکا" شمال شرقي ترين گوشه روسيه، رهبري مي کند
اين مردان در سرماي کشنده براي ساعت هاي متمادي ،از خانه هاي خود نقل مکان کرده
و در هزارتويي خطرناک .در حال جدال با مسير پيش روي خود هستند
اين تکه يخ هاي شناور چند صد تني قادرند قايق کوچک آنها را همچون پوست تخم مرغ، خرد کنند
مردان، خانواده هايي بزرگ دارند و اين تنها راهي ست که براي سير کردن شکم آنها در دسترسشان است
پاشا در جستجوي ابري مه آلود بر روي آب است که از تنفس طعمه اش ايجاد مي شود
حيواني که از خيلي از نهنگ هاي قطبي بزرگتر است
...سيلي دو تني با عاج هاي ترسناک
يک شير دريايي
او به طرف آب هاي آزاد مي رسد ،آنها بايد پيش از آنکه به زير آب قوس نمايد .به او برسند
يک شير دريايي خشمگين به راحتي مي تواند قايق آنها را واژگون کند
نيزه محکم به لايه هاي ضخيم ،چربي بدن شير دريايي مي چسبد
و شناورهايي که به نيزه متصل هستند مانع از رفتن حيوان به زير آب مي شوند
پاشا مي خواهد با شليکي بي نقص شکار را سريع بکشد
پس از روزي طولاني ،شکارچيان خسته شده اند
اما هنوز خيلي از کارها مانده
اين پاداش بزرگ، تا هفته ها تمامي اعضاي خانواده آنها را سير نگاه مي دارد
.سلاخي آنها ساعت ها طول مي کشد .هيچ چيز آن دور ريخته نمي شود
گوشت ها را در کيسه هايي که ،با پوست خود حيوان درست شده است دسته بندي مي کنند
،با آنکه نيمه شب است اما خورشيد همچنان در آسمان مي تابد
تابستان تقريبا به اينجا رسيده
،در اين شمال دور ،فصل ها به سرعت تغيير مي کنند
هر روز که مي گذرد خورشيد بالاتر مي آيد و گرمايش بيشتر مي شود
تغيير و تحولات از زمستان به تابستان ...آنقدر شديد است
که به زندگي تمام آنهايي که در اينجا زندگي مي کنند، چيرگي مي يابد
،يخ هاي اطراف ساحل، تقريبا ناپديد شده اند
و سيل ها و شير هاي دريايي که پاشا و مردانش به آنها وابسته اند، همگي رفته اند
آنها عازم نوع ديگري از جستجو براي يافتن غذا مي شوند
مقصد آنها جزيره اي در خليج است
قايق پوستي آنها که به سَبکي باستاني ،از پوست شير درياي ساخته شده
آنقدر سَبُک است که مي توانند آن را از ساحل بالا ببرند پس ديگر آب قايق را نخواهد برد
بار ديگر مردان ناچار خواهند بود به صورت گروهي کار کنند
اما يکي از آنها دست به خطري بزرگ خواهد زد
،"سبکترين مرد گروه "کوليا مسن ترين آنها نيز هست
او زندگي خود را به درازاي يک طناب نايلوني کهنه و قدرت دوستانش گره مي زند
اين صخره 100 متري، لانه هاي هزاران پرنده "گيله مات" است
و کوليا به دنبال تخم آنهاست
،او در پايين رفتن و رسيدن به مکان مناسب به مرداني که آن بالا هستند متکي است
،کوليا مرد قوي اي ست اما اضطراب به وضوح در چهره اش هويدا ست
مردان، کوليا را تا قعر صخره ها پايين مي فرستند
و او کارش را از پايين و در حين بالا آمدن از سنگ هاي شکسته شروع مي کند
!وايسيد
در اين ماموريت ،بيشتر از 50 عدد تخم بدست نمي آيد
اما دستکم ديگر لازم نيست ظرف غذاي سنگيني را با خود حمل کنند
در طي سال ها، مردان زيادي ،در راه جمع کردن تخم پرندگان دريايي سقوط کرده و جان خود را از دست داده اند
واقعا کار خطرناکي ست
.اين مردان قطبي نمي توانند کشاورزي کنند
زمين هاي يخ زده، هيچ گاه آب نمي شوند تا امکان کشاورزي براي آنها فراهم شود
،آنها براي غذاي خود به حيوانات وابسته اند
پس فرصت جمع آوري ،مقداري تخم پرنده را نيز بايد غنيمت شمرد .حتي اگر بهاي آن به خطر افتادن جان باشد
تغييرات فصلي، باعث تغيير شکل خط ساحلي قطب شمال شده است
و در زمين هاي داخلي اين تغييرات بسيار شديدتر است
در ماه جولاي (تير-مرداد) دماي توندار ممکن است به طرز شگفت آوري بالا رفته و از مرز 30 درجه سانتي گراد نيز بگذرد
،گوزن هاي شمالي الان نه فقط به خاطر يافتن مراتع تازه
بلکه براي دور ماندن از فوج .مگس هاي خون آشام تابستاني به حرکت در مي آيند
،گله داران محلي، براي حفظ سلامتي گله هايشان آنها را به سمت دريا کوچ مي دهند
شرايط خنک ساحل باعث آرامش گله ها مي شود
و هر سال فرصتي فراهم مي آورد تا قبايل گوناگون با يکديگر ملاقات کنند
پاشا و شکارچيانش نزديک ساحل زندگي مي کنند
آنها زمان ورود گله داران را مي دانند
محموله همراه شکارچيان ،نعمتي پر ارزش براي زمستان پيش رو ست
گوشت پرچرب شير دريايي که به مدت دو ماه در پوستي تخمير شده است
امروز شاهد تبادلي خواهند بود که قرن هاست هر تابستان در اينجا اتفاق مي افتد
گله داران پوست گوزن شمالي را با گوشت شير دريايي به صورت پاياپاي مبادله مي کنند
ادغام نمودن منابع، به بقاي اين جوامع در اين مدت مديد کمک کرده است
،يک نيمرو با تخم گيله مات بهترين چيزي ست که مي توان آن را با دوستان قديمي سهيم شد
تابستان فرصت خوبي ست ،تا مردمان دورافتاده از هم يکديگر را ملاقات کنند
،اين فرصتي ست براي مبادله اخبار ،شکل دادن ازدواج ها .و تعريف آخرين جوک ها
.تا ماه آگوست (مرداد-شهريور)، تابستان تمام مي شود
،زمستان خيلي سريع از راه مي رسد اما مردمان قطب شمال که اصالتا ،براي شکار به اينجا آمده اند
روش هايي براي مقابله با شرايط خشن و متغير زمستان ابداع کرده اند .که آزمون خود را در گذر زمان پس داده اند
امروز هم کششي جديد به سوي قطب شمال بوجود آمده است
اينجا "گرين لند" است ناحيه اي در قلمرو دانمارک
که امروزه متوجه شده اند که سرشار از نفت و فلزات گرانبها ست
،اين گروه سورتمه سوار بخشي از نيروه هاي مخصوص دانمارک هستند
آنها اکنون در يکي از خشن ترين سفرهاي جهان هستند يک گشت 3200 کيلومتري، در سرزميني که دانمارک مدعي حاکميت بر محيط بکر و گرانقدر آن است
اما ماموريت اين گشت بدون همراهي و کمک قديمي ترين ياور انسان ها در مناطق قطبي، ممکن نيست
راسموس" و "رولاند" تمام تابستان را" صرف آموزش و آشنا ساختن گروهشان با اين سگ هاي تنومند گرين لندي، کرده اند
آنها مي بايست با هريک از سگ هايشان رابطه بسيار نزديکي داشته باشند
اين روجر و اون يکي آرمسترانگه
در واقع، پيرترين سگ تو کل گشت هستش ولي هنوز هم خيلي قويه
اين افراد کاملا به استقامت سگهايشان که مي بايست در سرماي کشنده طول زمستان به حرکت ادامه دهند، وابسته هستند
تا دو ماه ديگر، اين آخرين باري خواهد بود که گروه خورشيد را مي بيند
،باهوش ترين سگها هميشه پيشرو مي باشند ،آنها ايمن ترين مسير را انتخاب کرده
و شکاف هاي پنهان و لايه هاي نازک يخ را احساس مي کنند
اين يکي از شش واحد گشتي ست که در شمال شرقي گرين لند ماموريت گشت زني دارند
آنها تنها انسان هاي اين سرزمين بکر و تهي هستند که وسعتش از مجموع دو کشور فرانسه و بريتانيا هم بزرگتر است
شرايط اينجا بسيار سختتر از آن است که بتوان با فناوري هاي فعلي در آن معدن کاري کرد
اما روزي، روش هايي براي حفاري و استخراج کاني هاي فراوان و گنجينه هايي که در ميان اين کوه ها آرمديده اند، پيدا خواهد شد
اين گشت ها صرفا با حضور فيزيکي خود در اين منطقه ادعاي مالکيت دانمارک را تثبيت مي کنند
اما فقط جنبه هاي مالي ...و دستيابي به ثروت نيست
که افراد را براي ثبت نام ،در اين گشت ها ترغيب مي کند
بلکه فرصت تحقق سفري ست که در تمام طول عمر، شايد هرگز بدست نيايد
گروه شش ماه روي يخ ها سفر مي کند
و در هر روز 65 کيلومتر را پوشش مي دهد
اگر آنها بخواهند موفق شوند دوستي و کار گروهي برايشان از ضروريات خواهد بود
سگهايشان مي توانند در محيط باز بخوابند فرقي هم نمي کند که هوا چقدر سرد باشد
.راسموس و رولاند چادر راحت و خوبي دارند
،آنها يک سري لوازم رفاهي پيشرفته نيز دارند
از جمله يک بي سيم که به وسيله آن موقعيت خود را به مرکز فرماندهي شان در دانمارک مخابره کرده و متقابلا آخرين اخبار را نيز دريافت مي نمايند
،الان اينجا ديگه بحث حول و حوش پوله مثلا اينکه از اقتصاد دانمارک يا بحران مالي چه خبراييه
و خيلي چيزايه ديگه که باعث ميشه ما زياد دلواپس محيط بيرونمون نشيم
،اگر بتوانيد با شرايط مقابله کنيد
آنگاه زمستان قطب شمال ،مي تواند برايتان جادويي باشد
بويژه زماني که بزرگترين نمايش نوري روي زمين، بالاي سرتان درحال اجرا باشد
اولين انسان هاي قطب شمال ،معتقد بودند که نورهاي شمالي يا همان شفق شمالي .رقص ارواح هستند
امروزه ما مي دانيم که اين نورها ناشي از ذرات الکتريکي بارداري هستند که از خورشيد متساعد شده .و توسط قطب هاي مغناطيسي زمين جذب مي گردند
يک طوفان بزگ شفق شمالي ،آنقدر انرژي دارد که ماهواره هاي مخابراتي
و خطوط انتقال نيرو را در نيمکره شمالي از کار بياندازد
پس شناخت شفق شمالي امري ست ضروري و حياتي
،در آلاسکا براي مطالعه اين نورها از موشک استفاده مي گردد
180کيلومتر بالاتر، در لبه خارجي فضا موشک ها ابري درخشان از دودي که براي اهل زمين .قابل رويت است، از خود آزاد مي کنند
اين دود توسط بادهاي شديدي که توسط شفق شمالي توليد مي شوند، پراکنده مي گردد
ترسيم نقشه حرکت اين دود ،به دانشمندان کمک مي کند بفهمند
،که اين منظره زيباي غير زميني چگونه بر اتمسفر ما تاثير مي گذارد
آنها به طور پيوسته شفق شمالي را زير نظر مي گيرند ،تا بتوانند از ما در برابر اثرات آن محافظت نمايند
پس ما همچنان مي توانيم با خيالي آسوده ،از تماشاي جادوي آن لذت ببريم
درست همانند نخستين مردمان قطب نشين .در هزاران سال پيش
،براي تمامي ساکنين نواحي قطب شمال
شفق شمالي يادآور حضور خورشيد است .در دل روزهاي تاريک زمستان
اما زماني که خورشيد در شمال زمين ،در زير افق قرار دارد
،در همان زمان، در ديگر انتهاي زمين خورشيد در بالاي آسمان است
.اينجا، تاريخچه بشريت بسيار متفاوت بوده است
،قطب جنوب بسيار سردتر از قطب شمال بوده
و %99 از زمين هاي آن به طور ثابت در زير لايه هاي يخي پنهان است
قطب جنوب چنان متروکه و نامهربان است که تاکنون هيچ بشري در آن سکنا نگزيده است
همين 200 سال پيش بود که چشم اولين انسان ها به طور مختصر به اين قاره پهناور افتاد
،اولين افرادي که از قاره جنوبگان گذشتند
هدفشان دقيقا همان هدفي بود که اولين انسان ها ،به خاطر آن، پا به اقيانوس منجمد شمال نهاده بودند
.يعني شکار پستانداران دريايي
،جمعيت نهنگ ها و سيل ها ،پس از 150 سال شکار شديد و بي رويه تازه رو به ترميم و بهبودي گذاشته است
اما هيچکدام از آن شکارچيان حتي سعي هم نکردند
که به قلمرو منجمد داخل قاره قطب جنوب قدم بگذارند
،اولين اقدام موفقيت آميز در اين راه همين يک صد سال پيش صورت گرفت
اين کلبه، پايگاه يکي از مشهورترين ماجراجويان تاريخ قطب بوده است
از همين جا بود که ناخدا اسکات و گروهش ،در سال 1911 (1290 خورشيدي) تلاش کردند اولين کساني باشند که به مرکز قطب جنوب مي رسند
سرما و شرايط خشک جوي، وضع داخل کلبه را تقريبا به همان صورتي که اعضاي اوليه آن را ترک نموده بودند، محفوظ نگاه داشته است
"عکاس گروه "هربرت پونتيگ
روح دوران سفر و اکتشافات را به تصوير کشيده است
،اين اولين کاشفان روش هاي مردمان قطب نشين را به عاريه گرفته بودند
آنها دستکش هايي از جنس خز به دست کرده و براي گرم ماندن چربي سيل را مي سوزاندند
سورتمه هايي به سبک اسکيموهاي سنتي ساخته بودند
آنها حتي کيسه هاي خوابشان را از پوست گوزن هاي شمالي درست کرده بودند
اسکات و افرادش به دنبال کسب افتخار ،کشف محيطي بکر و دست نخورده بودند .و در اين راه نيز جان باختند
،اما او و آنهايي که راه او را دنبال کردند
اولين کساني بودند که شکوه و جلال قطب جنوب را براي بقيه جهانيان آشکار نمودند
اغواي چونان سفري، هنوز هم براي ماجراجويان دلير و بي باک جاذبه دارد
،همچون کاشفان اوليه
بيشتر بازديدکنندگان امروزي نيز در خلال تابستان کوتاه قطب جنوب به اينجا سفر مي کنند
هنگامي که از سرماي هوا آنقدري کاسته شده تا يخ شکن هاي غول پيکر بتوانند خود را به لبه قاره برسانند
با اين حال در بيشتر موارد براي پيشروي بيشتر، به هليکوپتر نياز خواهند داشت
،مناظر در قطب جنوب با شکوه و مهيج است
،اما آنچه واقعا افراد را مجذوب خود مي کند حيات وحش آن است
يک دسته انبوه پنگوئن هاي امپراطور به طرز ويژه اي جلب توجه مي کند
از آنجا که تا همين چند قرن گذشته ،پاي هيچ انساني به قطب جنوب نرسيده بود
،حيوانات اين محيط واهمه اي از انسان ها ندارند
اما مقررات بسيار شديدي حکم فرماست که تعيين مي کند افراد تا چه حد حق نزديک شدن به هر حيواني را دارند
و بهنگام ترک منطقه نيز هيچ آثار انساني از بازديد کنندگان نبايد در منطقه باقي بماند
(از سال 1959 (1338 خورشيدي تمام قاره قطب جنوب، با پيمان نامه اي بين المللي، تحت حفاظت قرار گرفت
کليه ملل جهان توافق کردند که قطب جنوب تحت حاکميت هيچ کشوري نباشد و هيچ کس مجاز به معدن کاري يا حفاري براي نفت و کاني ها نيست
،تنها فعاليت هاي مجاز بشري آن دسته فعاليت هاي تحقيقاتي ست که به پيشرفت دانش و علوم کمک نمايد
اما رمزگشايي از کار جنوبگان نيازمند ابزاري غيرمتداول است
،اين ربات زيردريايي نسل جديد طوري طراحي گرديده تا بتواند به فراتر از محدوده توانايي هاي بشري دست يابد
امروز اين غواص، زيردريايي را
در يکي از اولين ماموريت هاي خود، همراهي مي کند
اين دستگاه طوري کوچک طراحي شده که بتواند
بستر درياهاي قطب جنوب را بدون آنکه آسيبي به آن وارد آورد، اکتشاف نمايد
،ماموريت زيردريايي در سفر به ناشناخته آن است که نقشه اي از بستر دريا به دست آورده و بدنبال موجوداتي باشد که براي دانشمندان ناشناخته اند
دماي آب هاي اينجا يک درجه زير صفر است
براي همين سرسخت ترين غواص ها نيز نمي توانند مدت طولاني در اين آب غواصي کنند
زيردريايي مسافتي بسيار عميق از زير يخ ها را کشف خواهد کرد که تاکنون کسي نتوانسته است به آن برسد
،اکتشافات جديدي از اعماق اقيانوس تا بلنداي قله هاي روي خشکي صورت پذيرفته است
،حتي در جاهايي که اولين بار در بيش از يک صد سال پيش مورد بازديد قرار گرفته اند
کوه "اريباس" جاذبه مقاومت ناپذيري
.براي کاشف افسانه اي آن، "ارنست شکلتون" داشته
در سال 1908 (1286 خورشيدي) او و افرادش اولين کساني بودند که از اين آتشفشان فعال بالا رفتند
آنها خيلي زود متوجه شدند که اينجا سردترين جاي اقيانوس منجمد مي باشد
کاشفان امروزي نيز ناچارند در اوج تابستان هم، خود را در برابر يخ زدگي و سرمازدگي محافظت نمايند
زيرا در همان زمان نيز دماي هوا به ندرت به بالاي 30- درجه مي رسد
افراد شکلتون هيچ تصوري از شکوه و جلال منظره اي که در زير پايشان آرميده بود، در ذهن نداشتند
در زير برف ها و يخ ها ،شبکه اي از غارها وجود دارد
که فقط غارنوردان بسيار حرفه اي جرات مي کنند وارد آن شوند
اين اولين سفر علمي براي کشف جزئيات آنهاست
اينجا مجموعه اي از يخ ها وجود دارد که مشابه آن در هيچ کجاي زمين شکل نمي گيرد
هر غاري مجموعه اي منحصر بفرد از ساختارها و اشکال مخصوص خود را دارد
بــه جــمـع مـیلـیـونـی سـیـنـمـافـریـک در ایـنـسـتـاگـرام بـپـیـونـدیـد Instagram: Cinema.Freak
گروه درحال نقشه برداري از غارها ست تا ببينند اشکال آنها چگونه در طي زمان تغيير مي کنند
خب، به اين سمت
زاويه ش 126.8 درجه ست-
126.8- درسته-
بخاري که از منافذ سمت آتشفشان نشت مي کند
بطور پيوسته اين هزارتوها را ،که تا اعماق زير يخ امتداد دارند مي تراشد و شکل مي دهد
وقتي نفس هاي داغ آتشفشان ،به ديوارهاي يخي برخورد مي کند
رطوبت موجود در هوا به صورت اشکالي زيبا، يخ مي زند
برخي از بلورها آنچنان غيرمعمول مي باشند که غارنوردان احتمال ضعيف اما اميدوارکننده شکل گيري آن ها در مکان هاي ديگر را بررسي مي کنند
آيا احتمال دارد که برخي از اين اشکال فوق العاده
به وسيله نوعي باکتري بسيار ويژه که متخصص ساخت اين اشکال بوده و در يخ هاي همين جا زندگي مي کند، شکل گرفته باشد؟
هيچ کس هنوز پاسخ را نمي داند
اين فقط يکي از اسرار عجيب و فراواني ست که افراد را براي کار در چنين محيط نامهرباني به خود جلب مي کند
در حالي که بعضي از دانشمندان به اريباس مي آيند ،تا غارهاي عجيب يخي آن را کشف کنند
برخي ديگر از آتشفشان بازديد مي نمايند تا کارکردهاي داخلي ترين بخش هاي سياره مان را مورد مطالعه قرار دهند
اريباس يکي از فعال ترين ،آتشفشان هاي روي زمين است
اما با اين وجود، بازهم دانشمنداني آتشفان شناس بر روي ديواره هاي دهانه آن کار مي کنند
آنها در حالي در سرماي مهلک مي ايستند ،که 100 متر پايين تر، در زيرپايشان درياچه اي از گدازه ها قرار دارد
جايي که دماي آن بيش از 1000 درجه سانتي گراد است
اين تصوير نادري از سنگ هاي مذابي ست که در زير پوسته زمين آرميده اند
اما تحقيقات در اينجا ،هم به بالا نگاهي دارد و هم به پايين
آنها اندازه گيري مي کنند که چطور گازهايي که از حباب هاي آتشفاني خارج مي شوند
بر عناصر تشکيل دهنده هوايي که ما تنفس مي کنيم تاثير مي گذارد
قاره قطب جنوب بهترين جا براي اندازه گيري هرگونه تغييرات در جو است
زيرا اينجا کمترين آلودگي هوا را بر روي زمين دارد
بعلاوه مکاني کاملا مناسب براي اجراي ماموريت هاي مراقبتي-فضايي ست
اين بالن از ماده اي ساخته شده ،که از سِلِفون ضخيم تر نيست
بالن سرانجام بزرگ شده و ارتفاعش به 300 متر خواهد رسيد
اين بالن وسيله اي را براي تشخيص پرتوهاي کيهاني با خود حمل مي کند
(ذراتي متعلق به آغاز زمان (بيگ بنگ که تازه اکنون به زمين مي رسند
بالن تا منتهي اليه لبه خارجي جو صعود خواهد کرد
تا سرنخ هايي از شکل گيري و پيدايش عالم هستي بدست آورد
حتي امروزه نيز افراد کمي از خط ساحلي به سمت بخش هاي داخلي قاره سفر مي کنند
ما هنوز مطالب فوق العاده ناچيزي در مورد نواحي داخلي آن قاره مي دانيم
افرادي که سوار اين هواپيما هستند در تلاشند تا يکي از بنيادي ترين پرسش هاي موجود را پاسخ دهند
چقدر يخ در قطب جنوب وجود دارد؟
آنها با استفاده از رادار ضخامت يخ ها را که در بعضي جاها به 4000 متر مي رسد، اندازه گيري مي کنند
کارآنها ما را قادر مي سازد ببينيم
چطور ميزان يخ هاي قطب جنوب در آينده تغيير خواهند کرد
بعلاوه نقشه برداري از مکاني را ممکن مي سازد که پنهان و مخفي است
هواپيما همان مسيري را ،درميان "کوه هاي ترانس قطب جنوب" طي مي کند
.که ناخدا اسکات 100 سال پيش، طي نموده بود
گروه او سورتمه هايشان را ،بيش از 160 کيلومتر از اين يخچال طبيعي که "بي يِرد مُر" نام دارد، بالا برد
،دامنه يا شکاف هاي به ظاهر بي پايان ،بدون نقشه اي که راهنمايي شان کند
و بدون داشتن هيچ تصور ذهني ،از آنچه که در پيش رويشان قرار داشت .سفري بي نهايت پر درد و رنج
،مقصد آنها در آن سوي کوه ها ،بيش از 3000 متر بالاتر از سطح دريا .در فلات قاره قطب جنوب قرار داشت
يک صفحه نشکسته و سالم يخي که بزرگتر از اروپاي غربي ست
اينجا سردترين، بادخيزترين و بدون حيات ترين جاي روي زمين است
گروه "روئال آمونسن" با اختلافي ناچيز گروه اسکات را شکست داد
و اولين افرادي شدند که (در 14 دسامبر 1911 (تقريبا معادل 22 آذر 1290 خورشيدي .به قطب جنوب رسيدند
پس از آن هيچکس نتوانست تا 50 سال بعد اين موفقيت را کامل نمايد
(اما، سال 1957 (1336 خورشيدي يک پايگاه دائمي در قطب جنوب تاسيس شد
که شما مي توانيد حتي هواپيماي خود را در باند يخي آن فرود آوريد
کاشفان اوليه قطعا از ديدن چنين تجهيزاتي ،که امروز در قطب وجود دارد شگفت زده مي شدند
ساخت و ساز در جايي که متوسط دماي هوا در تابستان 25- درجه است کاري است دشوار
،اما باوجود همه سختي ها
پيشرفته ترين ايستگاه علمي-تحقيقاتي ،مجهز به فناوري بالا
در سال 2006 (1385) در اينجا افتتاح گرديد
...ايستگاه قطب جنوب آمونسن-اسکات" جديد"
طوري طراحي گرديده تا با بدترين اوضاع جوي، مقابله نمايد
،لبه هاي شيب دار ساختمان بادهاي غالب را شکسته و منحرف مي کنند
در زير، پايه هايي وجود دارد که قادرند کل ساختمان را
،تا 8 متر از سطح زمين بالا ببرند تا در زير توده برفها مدفون نگردد
،زندگي در درون اين ايستگاه .بسيار شبيه زندگي در يک ايستگاه فضايي ست .با اين تفاوت که اين، روي زمين است
.ايستگاه کاملا خود-اتکا است
،در زمستان ها افراد حاضر در ايستگاه به مدت بيش از 6 ماه هيچ داد و ستدي با دنياي خارج نخواهند داشت
تاريکي مطلق اينجا را براي مطالعه آسمان شب به محلي بي نظير بدل کرده است
گروهي از رصدگران که دورافتاده ترين جامعه ي روي اين سياره را تشکيل مي دهند
،البته تمام آذوقه مورد نيازشان برايشان مهيا ست
در آنجا حتي يک گلخانه هم وجود دارد ،که در طول سردترين و تاريکترين زمستان زمين گياهاني تازه را در زير نور مصنوعي، پرورش مي دهد
خورشيد در ماه مارس (اسفند-فروردين)، در قاره قطب جنوب غروب مي کند و تا 6 ماه ديگر طلوع نخواهد کرد
،به مدت چند روز در اين وقت از سال
،ابرهاي متشکل از بلورهاي يخي در ارتفاعات بالا همچنان به گرفتن نور خورشيد ادامه مي دهند .درحاليکه خود خورشيد بسيار پايين تر از سطح افق قرار دارد
اما خيلي زود، تمام ردپاهاي خورشيد از عرصه آسمان محو خواهد شد
و دانشمندان زمستان-زي امروزي .اولين کاشفان را به ياد مي آورند
مرداني که زمستان قطب را ،در کلبه چوبي سستي تحمل کردند
و دانش پيشگامان قطب شمال را به عاريه گرفتند
اما با اين تفاوت ،که آنها نه براي شکار يا بهره برداري بلکه براي اکتشاف و مطالعه به اينجا آمده بودند
آنها به روح انساني اي که ،ما را قادر ساخته تا در قطب ها زنده بمانيم تجسم عيني بخشيدند
در اينجا ما با محدوديت هايمان ،تحت سختي و فشار قرار مي گيريم
اما همين سختي ها و تحت فشار بودن ها است که براي بشريت پيشگاماني خارق العاده و بيشمار به ارمغان آورده است
قاب يخ زده (پشت صحنه)
براي تعريف داستان چگونگي بقاي ما در قطب ها
گروه سياره يخ زده به سيبري عزيمت نمود ،شمالي ترين نقطه روسيه
جايي که بيشتر ساکنين قطب شمال در آنجا زندگي مي کنند
گروه با مردمان شگفت آور بسياري آشنا شد
اما گروهي از مردان آنجا به طور واقع چشممان را به معني چگونگي زندگي و بقا در سرزميني که .ناملايم ترين محيط زيست زمين را دارد، گشود
،مرداني که هر روزه بخاطر تهيه غذاي خود جانشان را کف دستشان مي گذارند
زندگي بر لبه
،دن ريس" تهيه کننده مجموعه سياره يخ زده" گروه را در طولاني ترين سفرش در قطب شمال، همراهي و هدايت نمود
ماموريت آنها فيلمبرداري از شکارچيان شير دريايي بود
در چاکوتکا، دورافتاده ترين جاي روسيه
،در نزديکترين مکان به دشمن قديمي شان ،ايالات متحده
در 6500 کيلومتري مسکو .و با اختلاف زماني نه ساعته از آن
حساسيت اين منطقه همچنان پابرجاست
و گروه به زودي خواهد آموخت که نگهبانان مرزي
هنوز نسبت به خارجياني دوربين به دست شدت عمل دارند
!نه! نه (صحبت به روسي)
[فرمانداري چاکوتکا]
،براي دريافت اجازه فيلمبرداري
"گروه از "نيوب تامسون دانش آموخته انسان شناسي کمک گرفت
يکي از معدود غربي هايي که با افراد اينجا کار کرده است
اما حتي نيوب هم با در بسته مواجه ميشود
من خيلي مقررات دست و پاگيري رو تجربه کردم که هيچ وقت فکرش رو هم نمي کردم
ما ويزاي روسيه رو داريم ،تو گذرنامه مون، اين خوبه
اما تازه اول کاره
اين مجوز مخصوصه که ،توسط سرويس هاي امنيتي
.براي حضور در منطقه چاکوتکا صادر شده
يه مجوز مخصوص براي حضور در هرکدوم از مناطق مسکوني که براي پروژه مون بايد بهشون سفر کنيم
مجوز فيلمبرداري با لنز از فاصله دور (استفاده از لنزهاي تله فوتو)
مجوز فيلمبرداري از هليکوپتر
مجوز فيلمبرداري در منطقه طبيعي محافظت شده
اما هنوز براي ادامه به کارت هاي مهاجرتمون نياز داريم
من دارم سعي ميکنم که بگيرمشون و اگه تا آخر امروز، اونا رو نگيريم
ما رو به آلاسکا انتقال ميدن
و گرفتن مدارک جديد سه ماه طول ميکشه
دوندگي هاي نيوب ،دو روز به درازا کشيد
،اما سرانجام اجازه عزيمت به محل شکارچيان به گروه داده شد
،بدون وجود هيچ جاده اي بعضي اوقات تنها مسير قابل عبور نيز
،به سطوح درحال ذوب و سست درياچه ها ختم مي شد
خوبيد؟
آنها بايد براي يک خروج سريع، آماده شوند
روز بعد، اعضا سرانجام به ساحل رسيدند
اردوگاه شکارچيان، فقط 50 کيلومتر با اينجا فاصله دارد
اما مسيرش، اين خليج کوچک است که گذر از آن مي تواند خطرساز باشد
،آب يخ زده آن، در زير تابش آفتاب بهاري به سرعت درحال ذوب شدن است
از امنيتش مطمئني؟ نشکنه مارو غرق کنه؟
تصميمش با خودتونه احتمالش پنجاه/پنجاهه
!50/50
افراد محلي از روش هاي گوناگوني براي گذر از درياچه استفاده مي کنند (از نوع قديمي-باستاني (سگها
تا نوع صرفا قديمي و کهنه
،به دليل شکستگي بسيار زياد يخ ها
دن مجبور است که به تجربه افراد محلي اعتماد کرده و گروه و ادوات فيلمبرداري را به آنها بسپارد
حتي در اين وضعيت نيز سفر آنها با خطرات زيادي روبرو ست
جايي که همين چند دقيقه پيش ،اولين سورتمه از آن عبور کرده بود الان غير قابل عبور شده است
يخ طوري شکسته که ما ديگه نميتونيم با سورتمه ازش رد شيم
و بايد از قايق استفاده کنيم و يخ ها هم اينقدر آب شدن که بشه ازشون عبور کرد
خوشبختانه، شکارچيان محلي در آخرين لحظه پديدار شده
و گروه را نجات دادند تا آخرين قدم سفرش را بردارد
،بعد از گذشت شش روز و طي مسافت 8000 کيلومتر گروه سرانجام به جايي رسيد که در يک ماه آينده بايد در آنجا سکني گزيند
اين يک اردوگاه شکار فعال است
و در بعد از ظهر همان روز، گروه با واقعيت بودن در قطب شمال آشنا شد
خب، ما همين الان يه شکار شير دريايي رو ديديم
"همين جا، توي آبهاي "درياي برينگ
همه گوشتش خورده ميشه تک تک اندام داخلي بدنش هم همينطور
اونا از پوستش و همچنين از تمام رگ و پي حيوون استفاده ميکنن
،اونا از معده ش براي ساختن طبل استفاده مي کنن
و همه اجزاي حيوون به طور کامل استفاده ميشه ،و اين کاملا به طور رايگان در دسترسشونه
منظورم گرفتن حيوون وحشيه
،در اينجا هيچ گياهي امکان رويش ندارد
اما گوشت پستانداران دريايي شامل تمام مواد مغذي مورد نياز بدن شکارچيان است و کلسترول آن نيز بسيار پايين مي باشد
دن بسيار مشتاق است تا مقداري از غذاي سالم "کوليا" را امتحان کند
خب، اين گوشت سيلي هستش که ديروز شکار شده ،و يه تيکه ازش اينجاست
پشتش يه مقدار روده هستش
بهتره يکميش رو امتحان کنيم
اين روده يه شيردرياييه
طعمش مثل ماهي معموليه ولي يکم سفته مثل لاستيک ميمونه
خيلي بد نبود فکر ميکردم چندش آورتر از اين باشه
نمکم طعمشو بهتر کرد- آره-
اونم دوست داره چيزي که ما ميخوريم رو امتحان کنه؟ اين مرغه، مرغ سوخاري
نه؟
راستشو بخواي، مقصر هم نميدونمت چون برا شما، طعمش بهتر بود
من اين چيزا رو قبلا امتحان کردم
،به همان خوبي تامين غذا ،حيوانات اينجا به طور سنتي تامين کننده ابزار حمل و نقل نيز هستند
،کوليا و پاشا، قديمي ترين شکارچيان گروه
مهارت ساخت قايق هايي از پوست شير دريايي را زنده نگه داشته اند
،براي تعمير قايق نيازي به يک مشعل جوشکاري نيست
فقط يک تکه آبدار از چربي سيل براي بستن هر سوراخي، کافي ست
،با زندگي در ميان آنها گروه از نزديک با طرز زندگي آنها آشنا شد
،اما هنوز بخش بزرگي از زندگي آنها رازآلود باقي مانده بود
،در پايان بهار شکارچيان به جزيره اي مي روند تا تخم مرغهاي دريايي جمع آوري کنند
گروه مطالبي در اين مورد شنيده بود ،اما در مورد آنچه در عمل صورت ميپذيرفت تصور بسيار کمي داشت
اونجا جاييه که ازش بالا ميرن ارتفاعش خيلي خيلي زياده
کاملا همينطوره
براي "تد گيفوردز"، فيلمبردار گروه اين اولين منظره از صخره اي بود که مي بايست بعدا از آن فيلم ميگرفت
اين صخره ها مي توانند بسيار خيانتکار باشند ،همانطور که کوليا، متخصص جع آوري تخم پرندگان کاملا به اين موضوع واقف است
خيلي خطرناکه اگه بخوايد يه لحظه غفلت کنيد
مثل اين ميمونه که سنگ ها زنده باشن
...طناب به سنگ ها ميخوره و باعث ميشه به اطراف پرت بشن
و اونا ميتونن بيان و بخورن تو سرت
،تد به ستوني فولادي به عنوان لنگر
و مجموعه اي از طناب ها و ادوات کوهنوردي، تکيه ميکند
کوليا ترجيح مي دهد از روش هاي ساده تر خود استفاده کند
روش هايي که ساليان بسيار .بخوبي آنها را بکارگرفته
گروه تقريبا نمي تواند آنچه را که مي بيند، باور کند
خيلي دردناک و وحشتناک ميشه اگه اون از اونجا سقوط کنه
و... آره، يکم کارشون نقص داره کلفتي طنابشون فقط اينقده
ولي روش جالبيه
سنگ آهک صخره، بدليل صدها سال ،يخ زدن و ذوب شدن سست شده و زوال يافته است
حتي براي يک فرد بسيار حرفه اي و آموزش ديده همچون تد هم، اين عمل امري ست بسيار خطرناک
کوليا چهار دهه است که در اينجا ،کوهنوردي مي کند
اما اين اولين بار است که يکنفر ديگر نيز همراه او ست
و وي گاهي اوقات فراموش مي کند که تد درست پايين تر از او قرار دارد
"سرپرست کوهنوردي گروه "آدام اسکات در هنگام تماشا، نفس خود را حبس کرده است
سقوط از صخره 100 متري زير قطعا به مرگ منجر خواهد شد
اين نفسگيرترين چيزيه که من به عمرم ديدم
آن هنگامي که گروه به قايق بازگشت ،تا فيلمبرداري را پايان دهد
تماشايي ترين نما را فيلمبرداري نمود
،از ارتفاعي که کوليا بايد براي تهيه شامش به آنجا ميرفت
اين برداشت، گروه را با ديدگاهي تازه و احترامي عميق نسبت به مردماني که هنوز در سرزمين قطب شمال زندگي مي کنند، روانه خانه کرد
روشي از زندگي که ،هيچ شبکه حمايتي-حفاظتي اجتماعي در آن وجود ندارد
« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور » [ CinemaFreak.Net ]